CERN’ icin Arsiv
Yüz yılın deneyine az kaldı
20 Kasım 2009 Yazan Redworld
Yüzyılın en büyük deneyi olarak kabul edilen Büyük Patlama ortamının yaratılacağı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (BHÇ), bir yılı aşkın onarımın ardından deney için hazır hale getirildi.
Deneyi yürüten Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinden (ANAM-European Organization for Nuclear Research (Cern)) yetkilileri, arızanın giderilmesine karşın, çarpıştırıcıya ev sahipliği yapan 27 km uzunluğundaki tünele proton ışınlarının gönderilerek deneyin başlatılacağı tarihi belirtmedi.
Deney sırasında tünel boyunca ayrı yönlerde iki proton hüzmesi verilecek. Bu ışın demetleri ayrı istikametlerde, ışık hızına yakın bir süratle halka şeklindeki tünelde yol alacak. Proton ışınlarının birbiriyle büyük bir enerjiyle çarpışmasının ardından bilim adamları, kozmosun doğasını kavramaya yarayacak yeni parçacıklar görmeyi umuyor.
Bilim adamları, ilk başta 450 milyon elektron volt civarında düşük enerjili ışınlar gönderecek ve düşük yoğunluklu çarpışmalar gözlemleyecek. Kalibrasyon için gerekli verileri topladıktan sonra araştırmacılar, ilk yüksek enerjili çarpışmayı sağlayacak enerji ışını seviyesini artıracak.
Bu aşama, İsviçre’nin Cenevre kenti yakınlarında yerin yaklaşık 100 metre altında bulunan BHÇ araştırma programının gerçek başlangıcı olarak kabul ediliyor.
14 milyar yıl önce evrenin doğumuna yol açtığına inanılan Büyük Patlama ortamını yaratmayı amaçlayan 10 milyar dolar değerindeki Hadron Çarpıştırıcısı, ilk geçen yıl çalıştırılmış, ancak bir ton helyumun tünele sızmasına yol açan elektrik bağlantısı arızası yüzünden sistem kapatılmıştı.
Bu ay başında da bir kuşun düşürdüğü ekmek parçası veya kırıntılarının BHÇ’de “küçük” bir ısınmaya yol açan bir kısa devreye neden olduğu belirtilerek, bunun üzerine sistemin kendini kapattığı açıklanmıştı. Bu ekmek kırıntılarının yol açtığı kısa devre nedeniyle makinenin mutlak sıfırdan (eksi 273,15 santigrat derece) eksi 268′e yükseldiği bildirilen açıklamada, birkaç saat sonra her şeyin normale döndüğü ve BHÇ’nin 5 Kasım gecesi yeniden normal faaliyetine döndüğü ifade edilmişti.
Popularity: unranked [?]
Cern’deki fizikçiye terörist damgası
18 Kasım 2009 Yazan Redworld
Fransa’da terör örgütü El Kaide ile bağlantısı olduğu gerekçesiyle gözaltına alınan fizikçinin, Fransız ordusuna yönelik terörist saldırısı hazırlığı içinde olduğu iddia edildi.
Fransız basını, adli kaynaklara dayanarak verdiği haberde, dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı olan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinde (CERN) çalışan Cezayir kökenli Adlene Hicheur isimli bilim adamının, Afganistan’a asker gönderen Fransız dağ komandosu birliğine yönelik saldırı içinde olduğunu duyurdu.
CERN’de çalışan 32 yaşındaki fizikçi, 8 Ekim tarihinde Lyon kentinde gözaltına alınmıştı.
Fizikçi, sorgusu sırasında, terör örgütüne bağlı bir grubun internet sitesine girdiğini ve buradakilerle muğlak bir şekilde iletişim kurduğunu kabul etmişti.
Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı CERN’de çeşitli ülkelerden 7 binden fazla bilim adamı çalışıyor.
Avrupa’nın 12 ülkesi ülkesi tarafından İsviçre’nin Cenevre kentinde 1954 yılında kurulan CERN’in 20 asil üyesi bulunuyor.
Popularity: unranked [?]
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı yeniden çalıştırıldı
10 Kasım 2009 Yazan Redworld
Yüzyılın en büyük deneyi olarak kabul edilen Büyük Patlama ortamının yaratılacağı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (BHÇ), geçen hafta bir kuşun düşürdüğü ekmek parçası yüzünden devre dışı kalmasının ardından yeniden çalıştırıldı.
Deneyi yürüten Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinden (ANAM) yapılan açıklamada, geçen salı kuşun düşürdüğü ekmek parçası veya kırıntılarının BHÇ’de “küçük” bir ısınmaya yol açan bir kısa devreye neden olduğu belirtilerek, bunun üzerine sistemin kendini kapattığı kaydedildi.
Bu ekmek kırıntılarının yol açtığı kısa devre nedeniyle makinenin mutlak sıfırdan (eksi 273,15 santigrat derece) eksi 268′e yükseldiği bildirilen açıklamada, birkaç saat sonra her şeyin normale döndüğü ve BHÇ’nin 5 Kasım gecesi yeniden normal faaliyetine döndüğü ifade edildi.
İsviçre’nin Cenevre kenti yakınlarında yerin yaklaşık 200 metre altında ve 27 kilometre uzunluğundaki tünelde bulunan BHÇ, ekmek parçasının tünel kısmı dışındaki akım çubuğuna bir parça baget ekmeği düşmesi üzerine giderek ısınmaya başlamış ve bunun büyük bir arızaya yol açmaması için tamamen kapatılmıştı.
İsviçre kontrol merkezinde çalışan Dr Mike Lamont, bilimsel The Register dergisine yaptığı açıklamada, bu sırada çarpıştırıcının o sırada çalışmadığını, bir yıl önce meydana gelen büyük arıza gibi bir soruna yol açmaması için bütün sistemin durdurulduğunu anlatmıştı.
14 milyar yıl önce evrenin doğumuna yol açtığına inanılan Büyük Patlama ortamını yaratmayı amaçlayan 10 milyar dolar değerindeki Hadron Çarpıştırıcısı, geçen yıl çalıştırıldığında mıknatıslarından birinin arızalanmasının helyum sızıntısına yol açması yüzünden durdurulmuştu.
Popularity: unranked [?]
Türkiye CERN’de kaybediyor
08 Kasım 2009 Yazan Redworld
Türkiye CERN’de 50 milyon dolar ödemiyor, milyar dolar kaybediyor.
Cern’de görevli Doç. Dr. Kerem Cankoçak, Türkiye’nin CERN’e üye olması halinde ödemesi gereken yıllık 50 milyon doları fazla bulmasını eleştirdi. Cankoçak, “Yetkililer ‘3 vereceğiz 5 almalıyız’ diyor. Bilimde bugün 3 verip yarın 5 alamazsın ama bilime yatırım yapan ülkeler dünyanın en zengin ülkeleri oldu” dedi.
İSTANBUL Teknik Üniversitesi (İTÜ) adına Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nde (CERN) görevli biliminsanı Doç. Dr. Kerem Cankoçak Türkiye’nin CERN’e üye olması halinde ödemesi gereken yıllık 50 milyon doları fazla bulmasını eleştirdi. Doç. Dr. Kerem Cankoçak, küresel cirosu yaklaşık 1.8 milyar dolar olan ve 2009-2010 faaliyetleri için Türkiye’yi hedef ülke belirleyen Teradata’nın “Bilgi Teknolojileri ve Evrim” başlıklı etkinliğine katılmak için Türkiye’ye geldi. TÜBİTAK yetkililerinin CERN’i ziyaret ettiğinde “50 milyon dolar verilecek peki faydası ne olacak” diye sorduğunu anlatan Doç. Dr. Kerem Cankoçak şöyle konuştu: “3 vereceğiz 5 almak isteriz diyorlar. Bu iş öyle değil. Türkiye’de kullanılan her alet, ses kayıt cihazından bilgisayara dışarıdan alınıyor. Oysa bu insanlar yüzlerce yıl bilime yatırım yaptılar, şimdi onun nimetlerini yiyorlar. Şu anda elektronik çağda yaşıyoruz diyoruz. Elektron 1897’de keşfedildi. Keşfedildiğinde kimse bir elektronik çağda yaşayacağımızı bilmiyordu. Bilime yatırdığımız paranın ileride nasıl döneceğini şimdiden kestiremeyiz. Bugünden yarına bir iş değil. Temel bilimde bugün 3 verip yarın 5 alamazsınız. Ama uzun vadeli yatırımdır ve bilime yatırım yapan ülkeler bugün en zengin ülkeler.”
CERN’e üye olursak
Doç. Cankoçak, günlük hayatta kullanılan birçok şeyin bilimsel araştırmalar sırasında keşfedildiğini belirterek, “En güzel örnek röntgen ışınlarıdır. X ışınları günümüzden 100 yıl önce keşfedildi. Günlük hayatta karşılaştığımız bütün dedektörler, asansörler, otomatik kapıların açılıp kapanması, telekomünikasyon çalışmaları yine temel bilimsel araştırmalardan çıkıyor. CERN’e üyelik bu teknolojilerin Türkiye’ye getirilmesine yol açacak” dedi. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ve bazı hükümet yetkililerinin CERN’e üyelik durumunda yılda 50 milyon dolar ödemekten bahsettiğini hatırlatan Doç. Dr. Cankoçak, “Bu 50 milyon doların ilk 5 yıl boyunca kademeli olarak büyük kısmı Türkiye’de harcanacak. Hatta ilk yıl neredeyse tamamı Türkiye’de harcanacak. Laboratuvarlar kurulacak, para Türkiye’deki parçacık fizikçilerine aktarılacak” dedi.
Hızlandırıcı teknolojiye fayda sağlar
GELİŞMİŞ ülkelerde Ar-Ge için kullanan hızlandırıcıların ekonomiye ve teknolojiye büyük faydalar sağladığını anlatan Doç. Dr. Kerem Cankoçak, özellikle nano-biyo-teknolojiler gelişmiş lazer sistemleri gerektirdiği için, bu tür merkezlerin (ABD’deki Stanford Universitesi Doğrusal Hızlandırıcı Merkezi, Almanya’daki Alman Sinkrotron Merkezi, Cenevre’deki CERN gibi) yeni buluşlar ve teknolojiler için şart olduğunu vurguladı. Anahtar teslimi bir hızlandırıcının tıpkı otomotiv sanayiindeki gibi yabancı patentli yerli araba gibi tuhaf bir duruma döneceğini savunan Doç. Dr. Cankoçak, “Bu durum Turkiye’deki teknolojiye, AR-GE çalışmalarına hiç bir kazanç sağlamaz. Zaten anahtar teslim bir hızlandırıcıyı çalıştıramayız. Çünkü elimizde yeterli sayıda yetişmiş eleman yok” diye konuştu.
Hiçbir ülke kendi başına CERN kuramaz
“TÜRKİYE kendi CERN’ini kuruyor” haberlerini de eleştiren Doç. Dr. Kerem Cankoçak, “Hiçbir ülke kendi CERN’ini kuramaz. Çünkü CERN uluslararası bir kuruluş. Hem ekonomik olarak hem de beyin gücü olarak hiçbir ülke bunun altından kalkamaz” dedi. Türkiye’de planlanan iki girişim olduğunu söyleyen Doç. Dr. Cankoçak, “Birinci girişim TAEK’in küçük hızlandırıcı projesi. Tıpta kullanılan radyo nükleiti üretmek istiyorlar. Yurtdışından her yıl milyonlarca dolar radyo nükleitlerin ithalatı için gider. TAEK 12-15 milyon dolar civarında bir para ayırdı. Diğer proje de Türk Hızlandırıcı Merkezi. Ancak burası Türkiye’nin CERN’i değil. Bunlar küçük deneyler yapmak için ya da bazı maddelerin radyasyona dayanıklılığını ölçmek için ya da bir lazer ışını elde edip o lazer ışınıyla hem tıpta hem de fizikte birtakım deneyler yapmak için bunlar küçük labaratuvarlar” dedi.
Popularity: unranked [?]
CERN’i ekmek kırıntısı durdurdu
07 Kasım 2009 Yazan Redworld
Yüzyılın en büyük deneyini bir kuşun düşürdüğü ekmek kırıntısı durdurdu.
Yüzyılın en büyük deneyinin gerçekleştirileceği CERN’de Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC)’nın içine ekmek parçası kaçtığı için, bazı bölümlerinin aşırı ısınma sonucu bozulduğu açıklandı.
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), bir kuşun düşürdüğü ekmek parçası yüzünden tamamen durduruldu. Hızlandırıcının proton çarpışmasına sahne olacak tünel kısmı dışındaki aksamın bir bölümünde meydana gelen olay ertesinde, LHC’de ek güvenlik önemleri alınmasına karar verildi.
Popular Science dergisinin haberine göre olay meydana geldiğinde hızlandırıcı bekleme modundaydı. Ancak hassas dedektörlerle donatılmış bulunan hızlandırıcıya düşen ekmek parçası, bazı bölümlerde normalin üstünde ısınmaya yol açtı.
LHC yetkilileri, küçük kazanın LHC’nin bu ay sonunda planlanan deneyi geciktirmeyeceğini açıkladı. Ancak dünyanın en karmaşık ve büyük makinesi olarak nitelendirilen LHC’deki güvenlik önlemlerinin derecesi bir kez daha tartışma konusu oldu.
Popularity: unranked [?]
